Đường huyết cao có nguy hiểm không? Hiểu đúng để tránh biến chứng

Đường huyết cao có nguy hiểm không? Có, đặc biệt khi chỉ số đường huyết vượt ngưỡng an toàn và kéo dài trong thời gian dài. Tình trạng này có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, tổn thương thận, suy giảm thị lực và rối loạn thần kinh. Tuy nhiên, nếu hiểu đúng nguyên nhân, nhận biết sớm dấu hiệu và kiểm soát đường huyết kịp thời, bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Cùng Thuốc Tiểu Đường tìm hiểu qua bài viết bên dưới để có câu trả lời chính xác nhé. 

Đường huyết cao có nguy hiểm không?

Trước khi trả lời câu hỏi đường huyết cao có nguy hiểm không, bạn cần hiểu rõ mức đường huyết bao nhiêu thì được xem là cao. Trong cơ thể, đường huyết luôn được duy trì trong một khoảng ổn định để cung cấp năng lượng cho tế bào. Khi chỉ số này vượt quá ngưỡng bình thường, cơ thể sẽ bắt đầu xuất hiện những rối loạn chuyển hóa và nguy cơ biến chứng.

Ngưỡng đường huyết được xem là cao

Đối với người chưa mắc tiểu đường, các chỉ số thường được đánh giá như sau:

Đường huyết lúc đói (sau ít nhất 8 giờ không ăn):

• Dưới 5.6 mmol/L (100 mg/dL): mức bình thường
• Từ 5.6 – 6.9 mmol/L (100 – 125 mg/dL): giai đoạn tiền tiểu đường
• Từ 7.0 mmol/L (126 mg/dL) trở lên: nghi ngờ mắc tiểu đường và cần xét nghiệm lại để xác nhận

Đường huyết cao có nguy hiểm không? Câu trả lời là có 

Đường huyết sau ăn 2 giờ hoặc sau nghiệm pháp dung nạp glucose:

• Dưới 7.8 mmol/L (140 mg/dL): bình thường
• Từ 7.8 – 11.0 mmol/L (140 – 199 mg/dL): tiền tiểu đường
• Từ 11.1 mmol/L (200 mg/dL) trở lên: được chẩn đoán là tiểu đường

Với người đã mắc tiểu đường, mức đường huyết mục tiêu có thể khác nhau tùy vào loại bệnh, độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Các chỉ số này thường được bác sĩ điều chỉnh riêng cho từng bệnh nhân trong quá trình điều trị. Đặc biệt, ở người mắc tiểu đường lâu năm, cơ thể có thể đã quen với mức đường huyết cao; nếu hạ quá nhanh về mức bình thường có thể gây hạ đường huyết nguy hiểm.

Vậy đường huyết cao có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có. Tăng đường huyết không chỉ gây khó chịu tạm thời mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng. Mức độ nguy hiểm của tình trạng này phụ thuộc vào thời gian đường huyết tăng cao và các biến chứng đi kèm.

• Biến chứng cấp tính do đường huyết tăng cao

Trong một số trường hợp, chỉ số đường huyết tăng quá cao có thể gây ra các tình trạng khẩn cấp, đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.

• Nhiễm toan ceton

Biến chứng này thường gặp ở người mắc tiểu đường tuýp 1 khi đường huyết vượt khoảng 14 mmol/L (250 mg/dL). Khi tế bào không nhận đủ năng lượng từ glucose, cơ thể sẽ đốt cháy chất béo để tạo năng lượng thay thế. Quá trình này sinh ra các chất ceton tích tụ trong máu, gây nhiễm độc. Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi, buồn nôn, lo lắng hoặc hơi thở có mùi giống trái cây lên men.

• Tăng áp lực thẩm thấu

Khi đường huyết tăng cao, cơ thể sẽ cố gắng đào thải lượng đường dư thừa qua thận. Quá trình này khiến nước bị kéo ra khỏi tế bào, dẫn đến tình trạng mất nước nghiêm trọng. Người bệnh thường cảm thấy khát liên tục, tiểu nhiều, cơ thể mệt mỏi và có nguy cơ rối loạn điện giải.

Những tình trạng này cho thấy đường huyết cao có nguy hiểm không không chỉ là câu hỏi lý thuyết mà còn liên quan trực tiếp đến nguy cơ cấp cứu y khoa.

• Biến chứng lâu dài của tăng đường huyết

Nếu tình trạng đường huyết cao kéo dài trong thời gian dài, nó có thể gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể.

• Tổn thương mạch máu lớn

Nồng độ glucose cao trong máu lâu ngày có thể thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch. Điều này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não và bệnh mạch máu ngoại biên.

• Tổn thương mạch máu nhỏ

Các mạch máu nhỏ ở mắt, thận và thần kinh rất dễ bị ảnh hưởng bởi đường huyết cao. Hậu quả có thể dẫn đến suy thận, bệnh võng mạc tiểu đường, giảm thị lực hoặc thậm chí mù lòa.

• Tổn thương hệ thần kinh

Đường huyết tăng cao lâu ngày cũng có thể làm hỏng hệ thần kinh ngoại biên và thần kinh tự chủ. Người bệnh có thể gặp tình trạng tê bì chân tay, giảm cảm giác, rối loạn chức năng cơ quan hoặc rối loạn sinh lý.

Dấu hiệu nhận biết mức đường huyết quá cao

Nhiều người chỉ quan tâm đường huyết cao có nguy hiểm không khi đã được chẩn đoán bệnh. Tuy nhiên trên thực tế, cơ thể thường phát ra nhiều tín hiệu cảnh báo khi lượng đường trong máu tăng vượt ngưỡng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp bạn kiểm soát sức khỏe tốt hơn và hạn chế nguy cơ biến chứng.

• Khát nước và uống nước liên tục

Một trong những biểu hiện phổ biến của tăng đường huyết là cảm giác khát nước bất thường. Khi lượng glucose trong máu tăng cao, thận phải hoạt động mạnh để lọc và đào thải đường dư thừa qua nước tiểu. Quá trình này kéo theo việc mất nhiều nước hơn bình thường, khiến cơ thể luôn trong trạng thái khát và phải uống nước liên tục.

• Đi tiểu nhiều, đặc biệt vào ban đêm

Do thận phải loại bỏ lượng đường dư thừa, người bị tăng đường huyết thường đi tiểu nhiều lần trong ngày, nhất là vào ban đêm. Tình trạng này có thể khiến giấc ngủ bị gián đoạn, lâu dần gây mệt mỏi và giảm chất lượng cuộc sống.

• Mệt mỏi và thiếu năng lượng

Glucose là nguồn năng lượng chính của tế bào. Khi cơ thể không thể sử dụng glucose hiệu quả do rối loạn insulin, năng lượng cung cấp cho tế bào sẽ bị thiếu hụt. Vì vậy, dù nghỉ ngơi đầy đủ, người bệnh vẫn thường cảm thấy uể oải, kiệt sức hoặc thiếu sức sống. Đây cũng là lý do nhiều người bắt đầu tìm hiểu đường huyết cao có nguy hiểm không khi nhận thấy cơ thể mệt mỏi kéo dài.

• Nhìn mờ hoặc khó tập trung

Đường huyết tăng cao có thể làm thay đổi lượng dịch trong mắt, khiến thủy tinh thể bị phù hoặc biến dạng tạm thời. Điều này dẫn đến tình trạng nhìn mờ, khó tập trung khi đọc sách hoặc làm việc. Nếu tình trạng kéo dài, các mạch máu nhỏ trong võng mạc có thể bị tổn thương, làm tăng nguy cơ mắc bệnh võng mạc do tiểu đường.

• Giảm cân bất thường

Ở một số trường hợp, người bệnh có thể sụt cân nhanh dù ăn uống bình thường. Nguyên nhân là khi tế bào không sử dụng được glucose, cơ thể buộc phải phá vỡ mỡ và mô cơ để tạo năng lượng thay thế. Đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang rơi vào tình trạng rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.

• Vết thương lâu lành, dễ nhiễm trùng

Lượng đường trong máu cao lâu ngày có thể làm giảm lưu thông máu và suy yếu hệ miễn dịch. Vì vậy, các vết thương nhỏ trên da có thể lâu lành hơn bình thường, dễ bị nhiễm trùng hoặc tái phát nhiều lần.

Khát nước, đi tiểu nhiều lần là một trong các dấu hiệu cho thấy đường huyết tăng cao 

Nguyên nhân khiến đường huyết tăng vọt đột ngột

Hiểu rõ nguyên nhân giúp bạn chủ động hơn trong việc phòng ngừa. Đường huyết không tự nhiên tăng cao, nó thường là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa lối sống và bệnh lý.

Sai lầm trong chế độ ăn uống và sinh hoạt:

• Tiêu thụ quá nhiều Carbohydrate tinh chế: Bánh mì trắng, đồ ngọt, nước có ga khiến đường huyết tăng rất nhanh sau khi ăn.
• Lười vận động: Cơ bắp không sử dụng glucose, khiến lượng đường tích tụ lại trong máu.
• Căng thẳng (Stress): Khi stress, cơ thể tiết ra hormone cortisol và adrenaline, những hormone này làm tăng lượng đường trong máu để đối phó với tình huống khẩn cấp.

Các yếu tố bệnh lý và thuốc:

• Bệnh lý tuyến tụy: Viêm tụy hoặc ung thư tụy làm giảm khả năng sản xuất insulin.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như Corticosteroid hoặc thuốc lợi tiểu có thể gây tăng đường huyết.
• Quên hoặc dùng sai liều thuốc tiểu đường: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến bệnh nhân đang điều trị bị tăng đường huyết đột ngột.

Xem thêm: 

Nguyên nhân tăng đường huyết ở người tiểu đường cần biết
Các triệu chứng tăng đường huyết và cách kiểm soát

Cách xử lý và kiểm soát đường huyết hiệu quả

Khi chỉ số đường huyết tăng bất thường, nhiều người thường lo lắng đường huyết cao có nguy hiểm không và phải xử lý như thế nào để đảm bảo an toàn. Trên thực tế, nếu được xử lý đúng cách và kịp thời, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát tình trạng này và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Dưới đây là những việc nên thực hiện khi phát hiện đường huyết tăng cao đột ngột:

• Kiểm tra ngay chỉ số đường huyết

Việc đầu tiên cần làm là đo lại đường huyết bằng máy đo cá nhân hoặc tại cơ sở y tế. Điều này giúp xác định mức độ tăng đường huyết và theo dõi diễn biến của cơ thể. Khi đã biết chính xác chỉ số, bạn sẽ dễ dàng quyết định các bước xử lý tiếp theo.

• Uống đủ nước để tránh mất nước

Khi đường huyết tăng, cơ thể thường mất nước do đi tiểu nhiều. Vì vậy, uống nước lọc thường xuyên có thể giúp pha loãng lượng glucose trong máu và hỗ trợ thận đào thải đường dư thừa qua nước tiểu. Đây là biện pháp đơn giản nhưng rất hữu ích trong việc ổn định đường huyết tạm thời.

• Sử dụng insulin nếu có chỉ định của bác sĩ

Đối với những người đang điều trị bằng insulin, bác sĩ có thể hướng dẫn tiêm thêm một liều insulin điều chỉnh khi đường huyết tăng cao. Tuy nhiên, việc này cần tuân thủ đúng liều lượng và chỉ áp dụng khi đã được bác sĩ hướng dẫn trước đó, tránh tự ý sử dụng gây hạ đường huyết nguy hiểm.

• Vận động nhẹ nhàng

Các hoạt động thể chất nhẹ như đi bộ chậm trong khoảng 15–20 phút có thể giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn, từ đó góp phần giảm đường huyết. Tuy nhiên, nếu cảm thấy chóng mặt, mệt nhiều hoặc nghi ngờ biến chứng, người bệnh nên nghỉ ngơi và tránh vận động quá sức.

Vận động nhẹ nhàng cũng là một cách giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả 

• Điều chỉnh lại chế độ ăn uống

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết. Khi chỉ số tăng cao, nên hạn chế thực phẩm nhiều đường và tinh bột nhanh, đồng thời tăng cường rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ. Điều này giúp tránh tình trạng đường huyết tiếp tục tăng sau bữa ăn.

• Theo dõi sức khỏe và tái khám định kỳ

Nếu tình trạng tăng đường huyết xảy ra thường xuyên, người bệnh cần theo dõi chỉ số đường huyết đều đặn và đi khám bác sĩ để được điều chỉnh thuốc hoặc phác đồ điều trị. Đây cũng là bước quan trọng để hiểu rõ đường huyết cao có nguy hiểm không đối với từng tình trạng sức khỏe cụ thể.

• Giữ tinh thần ổn định

Căng thẳng và stress có thể làm rối loạn hormone và khiến đường huyết khó kiểm soát hơn. Vì vậy, giữ tâm lý thoải mái, ngủ đủ giấc và duy trì lối sống lành mạnh cũng góp phần hỗ trợ ổn định đường huyết.

Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay lập tức?

Đường huyết cao không thể xem nhẹ bằng cách tự điều trị tại nhà nếu xuất hiện các dấu hiệu chuyển biến xấu. Nếu bạn gặp các triệu chứng sau, hãy gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức:

• Hơi thở có mùi trái cây lên men: Dấu hiệu đặc trưng của nhiễm toan ceton.
• Nôn mửa liên tục: Không thể giữ được thức ăn hoặc chất lỏng trong dạ dày.
• Lú lẫn, lơ mơ hoặc mất ý thức: Dấu hiệu não bộ đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
• Nhịp tim nhanh và thở gấp: Cơ thể đang rơi vào tình trạng nguy kịch.
• Chỉ số đường huyết đo tại nhà > 300 mg/dL (16.7 mmol/L): Mức độ cực kỳ nguy hiểm.

Xem thêm: 

Đường trong máu cao có bị tiểu đường không? Kiểm soát như thế nào?
Tại sao đái tháo đường gây tăng huyết áp? Các yếu tố nguy cơ chính

Kết luận

Vậy đường huyết cao có nguy hiểm không? Câu trả lời là có, đặc biệt khi tình trạng tăng đường huyết kéo dài và không được kiểm soát. Đường huyết cao có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng cho tim mạch, thận, mắt và hệ thần kinh. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm, duy trì chế độ ăn uống khoa học, tập luyện thường xuyên và theo dõi đường huyết định kỳ có thể giúp bạn kiểm soát hiệu quả tình trạng này. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường hoặc chỉ số đường huyết quá cao, hãy chủ động thăm khám bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.