Uống thuốc tiểu đường có hại thận không nếu dùng lâu dài

Uống thuốc tiểu đường có hại thận không? Thực tế, phần lớn thuốc an toàn cho thận, nhưng một số thuốc có thể ảnh hưởng hoặc cần điều chỉnh liều khi thận yếu và quan trọng nhất là chính bệnh tiểu đường mới là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận, dẫn đến suy thận. Vậy thuốc tiểu đường nào ảnh hưởng đến thận, thuốc nào giúp bảo vệ thận? Và người bệnh cần làm gì để vừa kiểm soát đường huyết vừa bảo vệ chức năng thận? Bài viết dưới đây, Thuốc Tiểu Đường sẽ giúp bạn hiểu rõ, đúng và đầy đủ nhé.

Uống thuốc tiểu đường có hại thận không?

Vậy uống thuốc tiểu đường có hại thận không? Đây là câu hỏi khiến nhiều người bệnh tiểu đường băn khoăn khi phải dùng thuốc trong thời gian dài. Thực tế, phần lớn các thuốc điều trị tiểu đường được chuyển hóa và đào thải qua thận, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc thuốc gây hại cho thận nếu được sử dụng đúng chỉ định.

Hầu hết các loại thuốc hạ đường huyết hiện nay đều đã được nghiên cứu về độ an toàn trên thận. Tuy nhiên, ở những người có chức năng thận suy giảm, bác sĩ có thể điều chỉnh liều lượng hoặc lựa chọn nhóm thuốc phù hợp hơn nhằm hạn chế áp lực lên thận và đảm bảo hiệu quả điều trị lâu dài.

Quan trọng nhất, người bệnh không nên tự ý ngưng thuốc hoặc đổi thuốc, mà cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và theo dõi định kỳ chức năng thận để kiểm soát bệnh an toàn.

Uống thuốc tiểu đường có hại thận không? Phần lớn là an toàn

Các nhóm thuốc trị tiểu đường liên quan đến thận

Ở người có chức năng thận bình thường, hầu hết các thuốc điều trị tiểu đường đều có thể sử dụng an toàn theo chỉ định. Tuy nhiên, khi chức năng thận suy giảm, việc dùng thuốc cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn, bởi thận là cơ quan chính tham gia vào quá trình đào thải thuốc ra khỏi cơ thể. Nếu thận hoạt động kém, thuốc có thể tích tụ, làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ không mong muốn.

Vì vậy, với bệnh nhân suy thận, bác sĩ thường điều chỉnh liều, lựa chọn nhóm thuốc phù hợp hoặc thay thế phương án điều trị khác nhằm đảm bảo an toàn. Dưới đây là tổng quan các nhóm thuốc tiểu đường phổ biến và lưu ý khi sử dụng ở người suy giảm chức năng thận.

• Nhóm thuốc sulfonylurea

Sulfonylurea bao gồm các hoạt chất như glyburide, gliclazide, glipizide. Nhóm thuốc này giúp kích thích tuyến tụy tiết insulin, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả. Mặc dù thuốc được thải trừ một phần qua thận, cơ chế tác dụng chủ yếu diễn ra tại tụy và gan nên không trực tiếp gây tổn thương thận.

Tuy nhiên, ở người suy thận mức độ nhẹ đến trung bình, cần giảm liều và theo dõi chặt chẽ để tránh hạ đường huyết. Nhóm thuốc này không được khuyến cáo sử dụng cho bệnh nhân suy thận nặng hoặc suy gan.

• Nhóm thuốc acarbose

Acarbose có tác dụng làm chậm quá trình phân giải tinh bột thành glucose tại ruột, nhờ đó hạn chế tình trạng tăng đường huyết sau bữa ăn. Do thuốc có liên quan đến chức năng đào thải của thận, acarbose không được khuyến cáo dùng cho người suy thận, đặc biệt khi độ thanh thải creatinin (CrCl) dưới 25 mL/phút.

• Nhóm thuốc biguanid (metformin)

Metformin là đại diện duy nhất của nhóm biguanid còn được sử dụng phổ biến hiện nay và thường là lựa chọn đầu tay trong điều trị đái tháo đường type 2. Thuốc giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm sản xuất glucose từ gan, mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết tốt.

Tuy nhiên, với bệnh nhân suy thận, metformin cần được đánh giá kỹ trước khi sử dụng. Thuốc không được khuyến cáo cho người suy thận mạn hoặc suy thận từ mức độ trung bình trở lên (thanh thải creatinin < 60 mL/phút), do nguy cơ tích tụ thuốc và gây nhiễm acid lactic – một biến chứng nguy hiểm.

• Nhóm thuốc ức chế DPP-4

Nhóm thuốc ức chế DPP-4 bao gồm saxagliptin, vildagliptin, linagliptin. Các thuốc này hoạt động bằng cách ức chế enzyme DPP-4, là yếu tố làm giảm hormone incretin, từ đó giúp tăng tiết insulin khi ăn và ổn định đường huyết.

Ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan nặng, nhóm thuốc này cần được sử dụng thận trọng, thường phải điều chỉnh liều hoặc lựa chọn hoạt chất phù hợp theo mức độ suy giảm chức năng thận.

Các nhóm thuốc trị bệnh tiểu đường liên quan đến thận

Tiểu đường gây ra biến chứng thận thế nào?

Nhiều người bệnh tiểu đường lo lắng rằng các loại thuốc điều trị sẽ làm tổn thương thận. Tuy nhiên, thực tế phần lớn tổn thương thận xuất phát từ chính bệnh tiểu đường, đặc biệt khi đường huyết không được kiểm soát tốt trong thời gian dài. Việc hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa biến chứng.

Khi đường huyết duy trì ở mức cao lâu ngày, các mạch máu nhỏ trong thận dần bị tổn thương. Điều này làm giảm khả năng lọc máu của thận, khiến các chất dinh dưỡng quan trọng bị rò rỉ ra nước tiểu thay vì được tái hấp thu, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tổng thể.

Ngoài ra, tiểu đường còn có thể gây tổn thương dây thần kinh kiểm soát bàng quang, dẫn đến tình trạng bàng quang không được làm rỗng hoàn toàn. Nước tiểu ứ đọng lâu ngày tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây nhiễm trùng đường tiết niệu. Trong một số trường hợp, vi khuẩn có thể di chuyển ngược lên thận, gây viêm và tổn thương thận, thậm chí dẫn đến suy thận. Bàng quang bị căng quá mức cũng làm tăng áp lực lên thận, góp phần làm giảm chức năng thận theo thời gian.

Xem thêm: Biến chứng thận của bệnh tiểu đường: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng ngừa

Những nhóm thuốc tiểu đường có vai trò hỗ trợ bảo vệ thận

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, ngoài tác dụng kiểm soát đường huyết, một số thuốc tiểu đường còn giúp làm chậm tiến triển tổn thương thận ở người mắc cả bệnh tiểu đường và bệnh thận mạn tính.

Đặc biệt, nhóm thuốc SGLT2 bao gồm Canagliflozin, Empagliflozin và Dapagliflozin được đánh giá cao về khả năng bảo vệ thận. Nhóm thuốc này hoạt động bằng cách tăng đào thải glucose qua nước tiểu, đồng thời giảm áp lực lọc tại thận, giúp hạn chế tổn thương mạch máu nhỏ và duy trì chức năng thận lâu dài.

Việc sử dụng các thuốc SGLT2 cần được bác sĩ cân nhắc dựa trên tình trạng chức năng thận, huyết áp và các bệnh lý kèm theo, nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn tối đa cho người bệnh.

Cần làm gì để bảo vệ thận khi bị tiểu đường

Người bệnh tiểu đường có thể thực hiện nhiều biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giữ thận khỏe mạnh và giảm nguy cơ biến chứng thận:

• Kiểm soát đường huyết và huyết áp

Duy trì đường huyết trong phạm vi mục tiêu điều trị và kiểm soát huyết áp ổn định sẽ giúp giảm áp lực lên thận, hạn chế tổn thương mạch máu nhỏ trong thận.

• Ngừng hút thuốc

Thuốc lá là yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng mạch máu, trong đó có thận. Bỏ thuốc lá là cách hiệu quả để bảo vệ thận và sức khỏe tổng thể.

• Chế độ ăn uống lành mạnh

Hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn.

Ưu tiên nguồn tinh bột lành mạnh như ngũ cốc nguyên hạt.

Kiểm soát lượng đường và chất béo không lành mạnh trong khẩu phần ăn.

Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh cũng cách bảo vệ thận khi bị tiểu đường

• Tập luyện đều đặn

Thể dục giúp cải thiện độ nhạy insulin, kiểm soát cân nặng và huyết áp. Chọn các bài tập cường độ vừa phải phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.

• Theo dõi chức năng thận định kỳ

Thường xuyên kiểm tra thận và gan giúp phát hiện sớm tổn thương, từ đó điều chỉnh thuốc và chế độ sinh hoạt kịp thời, ngăn ngừa tiến triển xấu.

Xem thêm: Tác dụng phụ của thuốc tiểu đường và những lưu ý khi sử dụng

Kết luận

Uống thuốc tiểu đường có hại thận không? Thực tế, thuốc tiểu đường không gây hại thận nếu người bệnh dùng đúng chỉ định và được theo dõi chức năng thận định kỳ. Nguy cơ suy thận chủ yếu đến từ đường huyết tăng cao kéo dài mà không kiểm soát tốt. Một số nhóm thuốc hiện đại còn hỗ trợ bảo vệ thận hiệu quả, giúp làm chậm tiến triển biến chứng. Vì vậy, người bệnh nên tuân thủ điều trị, tái khám định kỳ và kết hợp lối sống lành mạnh để vừa kiểm soát đường huyết vừa bảo vệ thận lâu dài.