Uống nước mía nhiều có bị tiểu đường không? Tốt hay xấu cho sức khỏe

Uống nước mía nhiều có bị tiểu đường không? Có thể làm tăng nguy cơ bị tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường type 2, do hàm lượng đường cao có thể gây tăng đường huyết đột ngột nếu uống thường xuyên và với lượng lớn. Dù vậy, nước mía vẫn mang lại nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe nếu được sử dụng điều độ và đúng cách. Hãy cùng Thuốc Tiểu Đường tìm hiểu qua bài viết bên dưới để có cái nhìn đúng về nước mía đối với người tiểu đường nhé.

Nước mía có tác dụng gì?

Nước mía là loại thức uống quen thuộc ở nhiều quốc gia nhiệt đới và đã được sử dụng từ hàng thế kỷ. Dù có vị ngọt đậm, nhưng nếu dùng hợp lý, nước mía vẫn mang đến nhiều lợi ích đáng chú ý cho sức khỏe.

Hỗ trợ bảo vệ gan

Một số thành phần tự nhiên trong nước mía được cho là có khả năng hỗ trợ hoạt động của gan, giúp cơ quan này thực hiện tốt nhiệm vụ thải độc. Tuy nhiên, lợi ích này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định độ chính xác.

Nước mía có chứa nhiều công dụng tốt cho sức khỏe

Cải thiện hoạt động tiêu hóa

Nhờ chứa nhiều kali, nước mía có thể giúp cân bằng môi trường axit, kiềm trong dạ dày, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tiêu hóa.
Ngoài ra, nước mía có nguồn gốc thực vật nên mang theo lượng chất xơ nhất định, hỗ trợ nhu động ruột và giảm tình trạng táo bón.

Tốt cho da và tăng cường miễn dịch

Nước mía cung cấp một lượng nhỏ chất chống oxy hóa như flavonoid, phenolic acid và vitamin C. Các chất này góp phần:

• Giữ ẩm và làm mềm da.
• Hạn chế tác động của gốc tự do.
• Hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

Tác dụng lợi tiểu tự nhiên

Do chứa nhiều nước, uống nước mía có thể kích thích đi tiểu nhiều hơn. Điều này giúp cơ thể đào thải độc tố và chất thừa, có lợi cho những người bị nhiễm trùng đường tiểu hoặc muốn cải thiện chức năng thanh lọc cơ thể.

Bù năng lượng sau vận động

Một nghiên cứu nhỏ vào năm 2013 cho thấy nước mía có thể hoạt động tương tự các loại nước uống thể thao nhờ vào lượng carbohydrate và chất điện giải tự nhiên.
Nó giúp:

• Tăng năng lượng cho cơ bắp.
• Bù nước và điện giải.
• Nâng cao hiệu suất tập luyện.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng ghi nhận mức đường huyết của người tham gia tăng sau khi uống. Vì vậy, người có nguy cơ hoặc đang mắc tiểu đường nên cẩn trọng.

Uống nước mía nhiều có bị tiểu đường không?

Vậy uống nước mía nhiều có bị tiểu đường không? Uống nhiều nước mía có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường type 2.
Để biết việc uống nhiều nước mía có làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường hay không, điều quan trọng là phải hiểu lượng đường thực tế mà một ly nước mía chứa bao nhiêu và cách cơ thể phản ứng với loại đường đó.
Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA):

• Nam giới chỉ nên dùng tối đa 36 g đường/ngày (khoảng 9 muỗng cà phê).
• Nữ giới chỉ nên dùng tối đa 25 g đường/ngày (khoảng 6 muỗng cà phê).

Trong khi đó, một khẩu phần 248 g nước mía lại chứa khoảng 50 g đường, tương đương 12 muỗng cà phê, tức là vượt xa mức khuyến cáo cho cả nam lẫn nữ. Nói cách khác, chỉ một ly nước mía đã đủ lượng đường cho gần như cả ngày, thậm chí vượt mức nhiều lần.
Vì sao nước mía ảnh hưởng nhiều đến nguy cơ tiểu đường?
Khi đánh giá tác động của thực phẩm tới đường huyết, hai chỉ số quan trọng thường được nhắc đến:
GI (Glycemic Index – Chỉ số đường huyết):
Cho biết thực phẩm làm tăng đường máu nhanh hay chậm.

• GI < 55: thấp.
• GI 56 – 69: trung bình.
• GI ≥ 70: cao.

GL (Glycemic Load – Tải lượng đường huyết):
Đây là chỉ số chính xác hơn vì phản ánh cả tốc độ hấp thu và lượng carbohydrate thực tế trong khẩu phần ăn.

• GL < 10: thấp.
• GL 10 – 19: trung bình.
• GL ≥ 20: cao.

Glucose tinh khiết có GI = 100, dùng làm mốc tiêu chuẩn.
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ, nước mía:

• GI ≈ 43: thuộc nhóm GI thấp.
• GL = 21,5: thuộc nhóm GL cao.

Điều này cho thấy, tuy nước mía không làm tăng đường huyết quá nhanh, nhưng lượng đường nạp vào mỗi lần uống lại rất lớn, khiến tải lượng đường huyết tăng mạnh.

Uống nước mía nhiều có bị tiểu đường không? Câu trả lời là có

Nếu so sánh quả cam cũng có GI ≈ 43. Nhưng GL chỉ khoảng 5 → thấp hơn nước mía gấp hơn 4 lần. Điều đó chứng minh nước mía có khả năng làm tăng đường máu đáng kể hơn nhiều so với đa số trái cây tươi.
Vì vậy, việc tiêu thụ nước mía thường xuyên hoặc uống một lượng lớn trong ngày sẽ:

• Tăng lượng đường máu đột biến.
• Gây quá tải cho tuyến tụy.
• Làm tăng nguy cơ kháng insulin theo thời gian.
• Từ đó tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.

Đối với người đã bị tiểu đường, nước mía không phải là lựa chọn an toàn. Chỉ số GL cao có thể gây tăng đường huyết nhanh, làm bệnh diễn tiến nặng hơn.
Nếu bạn muốn kiểm soát đường huyết tốt hơn, có thể cân nhắc những thực phẩm có tải lượng đường huyết thấp sau:

• Cà rốt luộc: GL: 1
• Đậu phộng: GL: 1
• Hạt điều: GL: 2
• Sữa tách béo: GL: 4
• Cam: GL: 5
• Táo: GL: 6
• Bánh mì trắng (lúa mì): GL: 10

Những thực phẩm này giúp đường huyết tăng chậm và ổn định hơn, phù hợp cho người cần kiểm soát lượng đường.

Tiểu đường uống nước mía được không?

Vậy tiểu đường uống nước mía được không? Người bị tiểu đường hầu như không nên uống nước mía vì hàm lượng đường cao có thể làm tăng đường huyết đột ngột.
Nước mía chứa lượng đường đơn (sucrose, glucose, fructose) ở mức cao. Đây là nhóm đường hấp thu cực nhanh qua ruột và đi thẳng vào máu chỉ trong vài phút, khiến đường huyết tăng đột ngột.
Ước tính trong 100 ml nước mía có khoảng 13–15 g đường và gần 70 kcal, tương đương một ly nước ngọt cỡ nhỏ. Điều này đồng nghĩa chỉ một ly nước mía cũng có thể khiến lượng đường trong máu vượt ngưỡng cho phép ở bệnh nhân tiểu đường.
Ở người khỏe mạnh, tuyến tụy sẽ tiết đủ insulin để xử lý lượng đường này. Nhưng với người tiểu đường, vốn có tình trạng thiếu hoặc kháng insulin, cơ thể không thể chuyển hóa lượng đường tăng nhanh, khiến đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Hậu quả có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm tăng nguy cơ biến chứng như:

• Tổn thương mạch máu
• Bệnh tim mạch
• Suy thận
• Tổn thương võng mạc

Nhiều người lầm tưởng nước mía an toàn vì là đường từ thực vật. Tuy nhiên, đường trong mía vẫn là đường đơn, tác động lên đường huyết không khác gì đường tinh luyện. Vì vậy, việc sử dụng nước mía vẫn khiến đường huyết tăng mạnh như các loại đồ uống nhiều đường khác.
Trong tình huống hạ đường huyết cấp (choáng váng, run rẩy, vã mồ hôi, đói cồn cào…), bác sĩ có thể cho phép bệnh nhân uống khoảng 50–100 ml nước mía để nâng nhanh đường huyết. Tuy nhiên chỉ dùng khi có hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý uống để tránh tăng đường huyết trở lại quá mức.

Uống nước mía đúng cách để hạn chế rủi ro

Nước mía có chứa nhiều khoáng chất như kali, canxi, magie và một số vitamin tự nhiên. Tuy vậy, do hàm lượng đường đơn cao, bạn cần sử dụng đúng cách để tận dụng lợi ích mà không làm tăng đường huyết.

• Uống với liều lượng hợp lý

Người có sức khỏe bình thường chỉ nên uống khoảng 100–150 ml mỗi lần và tối đa 2 lần/tuần. Việc dùng nước mía hằng ngày như một loại nước giải khát có thể khiến tổng lượng đường nạp vào cơ thể vượt mức khuyến cáo.

• Tránh uống khi bụng đói

Khi dạ dày trống rỗng, đường trong nước mía được hấp thu gần như ngay lập tức, khiến đường huyết tăng nhanh hơn bình thường. Tốt nhất hãy uống sau bữa ăn 30–60 phút để làm chậm tốc độ hấp thu đường.

• Kết hợp vận động nhẹ

Sau khi uống nước mía, một hoạt động đơn giản như đi bộ 10–15 phút sẽ giúp cơ thể tiêu thụ bớt năng lượng vừa nạp vào, giảm tình trạng tích tụ đường trong máu.

• Không thêm sữa đặc, siro hoặc topping

Các loại sữa đặc, đậu phộng rang, siro, nước cốt… có thể làm hương vị thơm ngon hơn, nhưng đồng thời cũng tăng lượng đường lên gấp nhiều lần. Nếu bạn lo ngại về nguy cơ tiểu đường, hãy uống nước mía nguyên chất, không pha thêm phụ liệu.

• Ưu tiên nước mía ép tươi

Nước mía để lâu dễ lên men, thay đổi vị và có thể gây rối loạn tiêu hóa. Hãy chọn mía tươi ép tại chỗ, uống ngay sau khi làm để đảm bảo an toàn và giữ trọn dinh dưỡng.

• Điều chỉnh khẩu phần ăn trong ngày

Nếu bạn muốn thưởng thức nước mía mà vẫn kiểm soát tốt lượng đường nạp vào, hãy giảm bớt tinh bột (cơm trắng, bún, mì), bánh kẹo và đồ ngọt, nước ngọt có gas.
Cách này giúp cân bằng tổng lượng carbohydrate trong ngày, hạn chế nguy cơ tăng đường huyết.

Người có sức khỏe bình thường chỉ nên uống 100-150ml mỗi lần

Dấu hiệu cảnh báo nên hạn chế nước mía

Dấu hiệu cảnh báo nên hạn chế uống nước mía bao gồm các tình trạng sau:
Người có hệ tiêu hóa yếu, nhạy cảm với tính lạnh của nước mía, dễ bị lạnh bụng, đầy hơi, tiêu chảy hoặc khó tiêu sau khi uống nước mía. Nước mía có thể gây khó chịu ở bụng hoặc rối loạn tiêu hóa do đường dễ lên men trong dạ dày, đặc biệt khi uống cùng đồ giàu protein hoặc giàu chất béo. 
Những người hay bị đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa nên hạn chế uống nước mía thường xuyên hoặc mỗi lần chỉ nên uống ít lượng vừa phải để tránh ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Người mắc bệnh tiểu đường cần tuyệt đối hạn chế hoặc tránh uống nước mía vì hàm lượng đường cao trong nước mía có thể làm tăng đường huyết đột ngột, gây khó kiểm soát bệnh và thúc đẩy biến chứng tim mạch, tăng huyết áp, thậm chí đột quỵ.
Người thừa cân, béo phì hoặc đang trong chế độ ăn kiêng nên hạn chế uống nước mía do chứa nhiều calo và năng lượng, có thể làm tăng tích tụ mỡ thừa hoặc gây khó khăn trong giảm cân.
Người bị bệnh thận, đặc biệt suy thận, nên hạn chế uống nước mía vì nước mía chứa nhiều kali, có thể làm tăng kali máu, gây rối loạn nhịp tim, yếu cơ hoặc nguy hiểm hơn.
Không nên uống nước mía để lâu vì nước mía dễ lên men, nếu để lâu không bảo quản lạnh sẽ gây rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm.
Những người có tiền sử bị đau bụng, tiêu chảy sau khi uống nước mía hoặc có dấu hiệu rối loạn tiêu hóa cần chú ý giảm lượng và tần suất uống.

Xem thêm: 

Tiểu đường thai kỳ uống nước mía được không, có làm tăng đường huyết?
Tiểu đường có uống nước cam được không? Uống bao nhiêu là đủ?

Kết luận

Uống nước mía nhiều có bị tiểu đường không? Câu trả lời là có thể, nếu bạn uống quá mức hoặc dùng thường xuyên. Nước mía mang lại một số lợi ích tốt nhưng chứa lượng đường cao, dễ làm tăng đường huyết và gây rủi ro cho người có nguy cơ tiểu đường. Người đang bị tiểu đường không nên uống nước mía, trừ trường hợp hạ đường huyết khẩn cấp.