Khi nào phải uống thuốc tiểu đường theo phác đồ điều trị

Khi nào phải uống thuốc tiểu đường? Bạn cần bắt đầu dùng thuốc khi chế độ ăn, tập luyện không kiểm soát được đường huyết, chỉ số đường huyết cao hoặc có nguy cơ biến chứng. Ngoài ra, nếu chỉ số đường huyết lúc đói, sau ăn hoặc HbA1c cao hơn mức cho phép, việc dùng thuốc sẽ giúp ổn định lượng đường trong máu. Người bệnh có nguy cơ biến chứng tim mạch, thận, thần kinh hay mắt cũng cần bắt đầu điều trị thuốc theo phác đồ của bác sĩ. Bài viết này Thuốc Tiểu Đường sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thời điểm dùng thuốc đái tháo đường.

Khi nào phải uống thuốc tiểu đường?

Vậy khi nào phải uống thuốc tiểu đường? Việc bắt đầu sử dụng thuốc điều trị tiểu đường phụ thuộc chủ yếu vào mức đường huyết và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Đặc biệt với tiểu đường type 2, không phải ai cũng cần dùng thuốc ngay từ đầu, mà thời điểm sẽ được bác sĩ quyết định dựa trên kết quả xét nghiệm và khả năng kiểm soát bệnh.

Khi nào phải uống thuốc tiểu đường? Khi lối sống chưa hiệu quả và chỉ số đường huyết cao

• Khi thay đổi lối sống chưa đủ hiệu quả

Nhiều người mắc tiểu đường type 2 thường được khuyên điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng. Phương pháp này giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết mà không cần dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu sau 3–6 tháng thử nghiệm, lượng đường trong máu vẫn cao hơn mức mục tiêu, bác sĩ sẽ cân nhắc bắt đầu điều trị bằng thuốc.

• Khi chỉ số đường huyết vượt ngưỡng

Chỉ số đường huyết là cơ sở quan trọng để quyết định dùng thuốc. Cụ thể, nếu đường huyết lúc đói trên 7 mmol/L (126 mg/dL) hoặc đường huyết sau ăn vượt 11,1 mmol/L (200 mg/dL), thuốc có thể được chỉ định để kiểm soát bệnh. Ngoài ra, chỉ số HbA1c đo mức đường huyết trung bình trong 2–3 tháng, nếu trên 6,5% cũng là dấu hiệu cần điều trị bằng thuốc. Xét nghiệm HbA1c tại các cơ sở uy tín giúp người bệnh theo dõi tình trạng bệnh một cách chính xác và nhanh chóng.

• Khi xuất hiện biến chứng hoặc khó kiểm soát bệnh

Trong trường hợp bệnh tiểu đường không được kiểm soát và dẫn tới biến chứng như bệnh tim mạch, thận hay tổn thương thần kinh, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc. Việc này giúp ngăn chặn tiến triển nặng của bệnh và giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Thông thường, bác sĩ có thể phối hợp nhiều loại thuốc khác nhau tùy theo tình trạng cụ thể của bệnh nhân.

Lý do cần uống thuốc đái tháo đường

Thuốc điều trị tiểu đường, bao gồm thuốc viên giảm đường huyết hoặc các loại thuốc chống đái tháo đường, được sử dụng nhằm ổn định lượng đường trong máu khi chế độ ăn uống và lối sống không đủ hiệu quả. Xác định đúng khi nào phải uống thuốc tiểu đường là rất quan trọng, vì việc điều trị sớm giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng. Trong một số trường hợp, nếu một loại thuốc đơn lẻ không đủ, bác sĩ có thể kết hợp nhiều loại thuốc hạ đường huyết để đạt hiệu quả tối ưu.

Nghiên cứu cho thấy việc duy trì lượng đường huyết ổn định giúp giảm nguy cơ tổn thương các mạch máu nhỏ, đặc biệt là ở mắt, từ đó hạn chế nguy cơ biến chứng như mù lòa. Tuy nhiên, hiệu quả của thuốc tiểu đường trong việc phòng ngừa các biến chứng tim mạch hoặc đột quỵ vẫn chưa được chứng minh rõ ràng do thiếu các nghiên cứu dài hạn và so sánh giữa các loại thuốc khác nhau.

Người bệnh cần tuân thủ chỉ định về liều lượng và thời điểm uống thuốc tiểu đường, vì việc dùng thuốc không đúng cách có thể dẫn đến tình trạng hạ đường huyết, khi lượng đường trong máu giảm quá thấp, gây nguy hiểm cho sức khỏe. Việc uống thuốc đúng giờ, đúng loại theo hướng dẫn của bác sĩ là chìa khóa để kiểm soát bệnh an toàn và hiệu quả.

Uống thuốc tiểu đường sẽ giúp ổn định lượng đường trong máu

Các loại thuốc tiểu đường phổ biến

Điều trị tiểu đường type 2 thường kết hợp thay đổi lối sống với các loại thuốc giúp kiểm soát lượng đường trong máu. Dưới đây là những nhóm thuốc phổ biến nhất:

• Metformin

Metformin là lựa chọn đầu tay khi bác sĩ cân nhắc khi nào phải uống thuốc tiểu đường. Thuốc giúp giảm lượng glucose được cơ thể tạo ra, an toàn, dung nạp tốt. Bác sĩ thường khuyên bệnh nhân bắt đầu với Metformin trước các loại thuốc khác.

Tác dụng phụ: Tiêu chảy, khó chịu nếu dùng khi đói. Trong trường hợp hiếm gặp, Metformin có thể gây nhiễm toan lactic, đặc biệt ở người bị suy thận, suy tim hoặc nghiện rượu.

• Glitazones

Pioglitazone là đại diện duy nhất còn sử dụng trên thị trường. Nó ít gây hạ đường huyết hơn sulfonylurea nhưng có thể dẫn đến tăng cân, giữ nước, gãy xương hoặc suy tim. Một số nghiên cứu cảnh báo nguy cơ ung thư bàng quang nhẹ, nên đây không phải lựa chọn đầu tay.

• Sulfonylureas

Nhóm này giúp cơ thể tăng sản xuất insulin. Sulfonylureas đã được sử dụng lâu năm nhưng dễ gây hạ đường huyết hơn Metformin. Một số người có thể tăng cân hoặc bị phản ứng dị ứng.

• Glinides

Bao gồm Nateglinide và Repaglinide, nhóm này tăng sản xuất insulin nhanh chóng sau bữa ăn. Glinides có thể gây hạ đường huyết nhẹ đến vừa và tăng cân.

• Gliflozins (SGLT2 inhibitors)

Nhóm này gồm Dapagliflozin, Empagliflozin và Canagliflozin. Gliflozins tăng thải đường qua nước tiểu, giúp giảm lượng đường trong máu. Tuy nhiên, chúng có thể gây nhiễm trùng đường tiết niệu, nấm âm đạo và trong một số trường hợp tăng nguy cơ nhiễm toan.

• Gliptins (DPP-4 inhibitors)

Các thuốc Gliptins như Linagliptin, Saxagliptin, Vildagliptin và Sitagliptin cũng kích thích cơ thể sản xuất insulin. Tác dụng phụ thường gặp là đau đầu và rối loạn tiêu hóa nhẹ.

Xem thêm: Các nhóm thuốc tiểu đường bạn nên biết để kiểm soát đường huyết

Nguyên tắc uống thuốc tiểu đường

Sau khi bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi khi nào phải uống thuốc tiểu đường thì uống thuốc tiểu đường đúng cách không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn giảm nguy cơ biến chứng và tác dụng phụ.

Tuân thủ chỉ định của bác sĩ:

• Không tự ý tăng hay giảm liều.
• Thường xuyên theo dõi đường huyết tại nhà để đánh giá hiệu quả điều trị.

Kết hợp với lối sống lành mạnh:

• Ăn uống hợp lý: hạn chế đường, tinh bột tinh chế, ưu tiên rau củ, ngũ cốc nguyên hạt.
• Tập luyện đều đặn: đi bộ, yoga, bơi, thể dục nhịp điệu.
• Giảm stress, ngủ đủ giấc và kiểm soát cân nặng.

Theo dõi tác dụng phụ:

• Một số thuốc có thể gây buồn nôn, hạ đường huyết, rối loạn tiêu hóa.
• Báo ngay cho bác sĩ nếu có dấu hiệu bất thường.

Người bệnh tiểu đường phải tuân theo chỉ định của bác sĩ

Sai lầm thường gặp khi dùng thuốc tiểu đường

Nhiều người bệnh mắc phải các sai lầm phổ biến khi dùng thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị:

• Tự ý bỏ thuốc khi thấy đường huyết ổn định

Nhiều người thấy chỉ số đường huyết về mức 6.0 mmol/L thì cho rằng mình đã khỏi bệnh và ngừng thuốc. Đây là sai lầm cực kỳ nguy hiểm. Đường huyết ổn định là nhờ thuốc, khi bỏ thuốc, đường huyết sẽ tăng vọt trở lại và gây ra các biến chứng cấp tính.

• Dùng chung đơn thuốc của người khác

Mỗi bệnh nhân có một tình trạng bệnh, cân nặng, chức năng gan, thận khác nhau. Thuốc hiệu quả với người này có thể là thuốc độc với người kia (ví dụ gây suy thận nặng hơn).

• Tin vào các bài thuốc gia truyền không rõ nguồn gốc

Việc bỏ thuốc tây để chuyển sang các loại lá cây, thuốc bột không nhãn mác thường dẫn đến hậu quả suy gan, suy thận cấp hoặc nhiễm toan ceton nặng nề.

Xem thêm: Uống thuốc tiểu đường vào lúc nào để ổn định đường huyết

Kết luận

Nhận biết khi nào phải uống thuốc tiểu đường là yếu tố then chốt giúp người bệnh kiểm soát đường huyết hiệu quả, ngăn ngừa biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống. Thuốc tiểu đường nên được dùng theo chỉ dẫn của bác sĩ, kết hợp với lối sống lành mạnh và theo dõi thường xuyên. Tránh những sai lầm phổ biến như ngưng thuốc đột ngột, uống sai giờ hay bỏ qua chế độ ăn uống và tập luyện.

Nhớ rằng, tiểu đường là bệnh mạn tính, việc điều trị là quá trình lâu dài. Uống thuốc đúng cách là chìa khóa để sống khỏe mạnh và chủ động kiểm soát bệnh.