Tiểu đường thai kỳ có nên uống ngũ cốc mỗi ngày để khỏe mạnh?

Tiểu đường thai kỳ có nên uống ngũ cốc là vấn đề quan trọng trong chế độ dinh dưỡng của mẹ bầu. Trong giai đoạn mang thai, việc lựa chọn thực phẩm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ mà còn quyết định sự phát triển của thai nhi. Ngũ cốc là nguồn cung cấp năng lượng, vitamin và chất xơ tự nhiên, nếu được sử dụng đúng cách có thể giúp kiểm soát đường huyết, ngăn ngừa biến chứng và duy trì cân nặng ổn định. Bài viết dưới đây, Thuốc Tiểu Đường sẽ giúp mẹ hiểu rõ cách dùng ngũ cốc an toàn và hiệu quả khi bị tiểu đường thai kỳ.

Tiểu đường thai kỳ có nên uống ngũ cốc hay không?

Ngũ cốc là nhóm thực phẩm quen thuộc, bao gồm các loại hạt như yến mạch, gạo lứt, lúa mạch, lúa mì, hạt kê, bắp, khoai… Đây là nguồn cung cấp năng lượng dồi dào với nhiều dưỡng chất thiết yếu như tinh bột, protein thực vật, chất xơ, vitamin nhóm B và khoáng chất.
Vậy đối với mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ có nên uống ngũ cốc, việc uống ngũ cốc hoàn toàn có thể, thậm chí còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu biết lựa chọn đúng loại. Tuy nhiên, không phải loại ngũ cốc nào cũng phù hợp. Một số sản phẩm ngũ cốc đóng gói sẵn chứa nhiều đường hoặc tinh bột tinh chế có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau khi ăn, gây khó kiểm soát bệnh.
Vì vậy, mẹ bầu nên ưu tiên các loại ngũ cốc nguyên cám, ít đường, giàu chất xơ như yến mạch nguyên hạt, gạo lứt, hạt quinoa, đậu xanh, hoặc ngũ cốc mix không thêm đường. Những loại này giúp cung cấp năng lượng ổn định, hỗ trợ kiểm soát đường huyết, đồng thời cung cấp dinh dưỡng tốt cho cả mẹ và bé.

Tiểu đường thai kỳ có nên uống ngũ cốc không? Có thể uống được

Lợi ích của ngũ cốc đối với mẹ bầu

Sau khi biết rằng mẹ bầu tiểu đường thai kỳ vẫn có thể uống ngũ cốc, điều quan trọng tiếp theo là hiểu rõ những lợi ích mà nhóm thực phẩm này mang lại nếu được sử dụng đúng cách.

• Kiểm soát đường huyết: Ngũ cốc chứa nhiều chất xơ và protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, ổn định lượng đường huyết. Các loại hạt như đỗ xanh, gạo lứt tím, vừng trắng và đen giúp tăng độ nhạy insulin, giảm đường huyết hiệu quả.​
• Hỗ trợ tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón: Chất xơ trong ngũ cốc giúp cải thiện hệ tiêu hóa, giảm nguy cơ táo bón thường gặp ở bà bầu.​
• Giảm cảm giác thèm ăn và kiểm soát cân nặng: Ngũ cốc giúp cảm giác no lâu, hạn chế ăn quá nhiều, phòng ngừa tăng cân không kiểm soát, một yếu tố nguy cơ cho tiểu đường thai kỳ.​
• Cung cấp vitamin và khoáng chất: Ngũ cốc là nguồn cung cấp vitamin B, axit folic, magie và các khoáng chất thiết yếu hỗ trợ sự phát triển thai nhi và sức khỏe mẹ bầu.​
• Giảm cholesterol xấu: Chất béo trong ngũ cốc thuộc loại tốt, giúp giảm cholesterol xấu, bảo vệ sức khỏe tim mạch cho mẹ bầu.​

Một số loại ngũ cốc tốt cho mẹ bầu tiểu đường thai kỳ là yến mạch, lúa mạch, đỗ xanh, gạo lứt tím và các hạt như vừng trắng, vừng đen. Tuy nhiên cần tránh các loại ngũ cốc chứa nhiều đường hoặc tinh bột tinh chế để tránh tăng đường huyết đột ngột.

Những loại ngũ cốc tốt cho mẹ bầu tiểu đường thai kỳ

Những loại ngũ cốc tốt cho mẹ bầu tiểu đường thai kỳ cần được lựa chọn kỹ càng để vừa cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, vừa giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả.
Yến mạch: Yến mạch là ngũ cốc phổ biến và tốt cho mẹ bầu tiểu đường nhờ hàm lượng chất xơ hòa tan cao giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, ổn định lượng đường huyết sau ăn. Ngoài ra yến mạch còn giúp giảm cholesterol xấu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác thèm ăn, kiểm soát cân nặng.​
Lúa mạch: Đây là loại ngũ cốc có hàm lượng carbohydrate thấp, nhiều chất xơ và protein vừa phải. Lúa mạch giúp giảm đường huyết, giảm viêm, hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch, đồng thời tăng cảm giác no lâu, tốt cho người tiểu đường thai kỳ.​
Gạo lứt: Gạo lứt giữ nguyên lớp cám bên ngoài, nên chứa nhiều chất xơ, vitamin nhóm B và khoáng chất. Gạo lứt giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ chỉ số glycemic thấp hơn gạo trắng, đồng thời giúp tăng cường hệ miễn dịch, chống táo bón cho mẹ bầu.​
Các loại đậu nguyên hạt như đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen: Đậu giàu protein thực vật và chất xơ, giúp ổn định đường huyết dài hạn, bổ sung năng lượng bền vững và hỗ trợ hệ tiêu hóa.​
Vừng đen, mè đen: Cung cấp axit béo không no lành mạnh, khoáng chất và chất chống oxy hóa giúp giảm cholesterol xấu, tăng sức đề kháng và duy trì đường huyết ổn định.​
Quinoa: Đây là loại hạt siêu thực phẩm với lượng carbohydrate, protein và chất xơ cân đối, hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt, tăng cường cơ bắp và xương khớp cho mẹ bầu.​
Ngô, khoai lang: Dù không phải ngũ cốc nhưng là nguồn tinh bột phức hợp, giàu vitamin và chất xơ, giúp cung cấp năng lượng ổn định mà không làm tăng đường huyết đột ngột.

Ngũ cốc yến mạch

Xem thêm: Giải đáp thắc mắc: Người tiểu đường có ăn được yến mạch không?

Cách sử dụng ngũ cốc an toàn cho mẹ bầu

Dù ngũ cốc tốt, nhưng nếu dùng sai cách, mẹ vẫn có thể bị tăng đường huyết. Dưới đây là hướng dẫn giúp uống ngũ cốc an toàn và hiệu quả.

Thời điểm uống ngũ cốc tốt nhất:

• Buổi sáng: Uống ngũ cốc sau bữa ăn sáng 30 phút giúp cung cấp năng lượng ổn định cho cả ngày.
• Buổi chiều: Có thể dùng như bữa phụ, tránh ăn sát giờ ngủ để không gây tích tụ năng lượng.

Liều lượng phù hợp:
Mẹ bầu chỉ nên uống 1–2 ly/ngày, tương đương 40–60g bột ngũ cốc, tùy nhu cầu năng lượng. Không nên lạm dụng vì dù là ngũ cốc nguyên hạt, chúng vẫn chứa carbohydrate.
Cách pha ngũ cốc đúng chuẩn:

• Sử dụng nước ấm 60–70°C để hòa tan bột ngũ cốc.
• Không thêm đường, sữa đặc hoặc mật ong.
• Có thể thêm sữa không đường, sữa hạt như sữa đậu nành không đường, sữa hạnh nhân, để tăng hương vị.

Kết hợp với thực phẩm khác:

Ngũ cốc có thể được kết hợp cùng:

• Trái cây ít đường như táo, bơ, dâu tây
• Sữa chua không đường
• Hạt chia, hạt lanh để tăng chất xơ và omega-3

Những lưu ý khi sử dụng ngũ cốc trong thai kỳ có tiểu đường

Những lưu ý khi sử dụng ngũ cốc trong thai kỳ có tiểu đường bao gồm:

• Chọn các loại ngũ cốc nguyên hạt, có chỉ số đường huyết thấp (GI thấp) như yến mạch, gạo lứt, lúa mạch, quinoa để giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn do làm tăng đường huyết chậm và ổn định hơn.
• Ưu tiên ngũ cốc có nhiều chất xơ, protein và vitamin giúp làm chậm hấp thu đường vào máu, tăng độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát tiểu đường thai kỳ. Ví dụ như đỗ xanh, hạt sen, đỗ tương, vừng trắng, vừng đen, gạo lứt tím.
• Tránh các loại ngũ cốc có thêm đường, chất bảo quản, hương liệu nhân tạo hoặc có hàm lượng carbohydrate quá cao vì dễ làm tăng đường huyết đột ngột.
• Kiểm soát liều lượng, không ăn quá nhiều trong một bữa, nên chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày để tránh lượng đường huyết tăng nhanh.
• Kết hợp ngũ cốc trong chế độ ăn cân bằng với rau xanh, thịt nạc, sản phẩm sữa ít béo và theo dõi đường huyết thường xuyên.
• Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe thai kỳ tiểu đường của mình.

Gợi ý thực đơn có ngũ cốc cho mẹ bầu tiểu đường thai kỳ

Dưới đây là gợi ý thực đơn có ngũ cốc cho mẹ bầu tiểu đường thai kỳ dựa trên các loại ngũ cốc lành mạnh và kiểm soát đường huyết hiệu quả:
Bữa sáng:

• Cháo yến mạch nguyên chất, không thêm đường, kết hợp với trứng luộc và một quả táo nhỏ.
• Hoặc bánh mì nguyên cám phết sốt ít béo, cùng 1/2 chén ngũ cốc lúa mì nguyên hạt và một ly sữa tách béo không đường.
• Có thể thêm một ít hạt óc chó hoặc hạt hạnh nhân để tăng chất xơ và protein.

Món cháo yến mạch nguyên chất

Bữa lửng (ăn nhẹ giữa các bữa chính):

• 200 ml sữa tách béo không đường hoặc sữa đậu nành không đường.
• Một phần trái cây ít ngọt như mận, táo xanh hoặc quả mọng nhỏ.

Bữa trưa:

• Gạo lứt hoặc lúa mạch nấu với cá hồi nướng hoặc cá rô kho, kèm rau xanh như rau bina, rau muống xào tỏi, canh đu đủ.
• Salad rau củ trộn dầu ô liu, thêm đậu phụ hoặc thịt gà ức để bổ sung protein.

Bữa xế:
Sữa chua Hy Lạp không đường kèm vài hạt hạnh nhân hoặc một quả chuối xiêm vừa phải.
Bữa tối:

• Mì ống nguyên cám với sốt thịt bò bằm ít béo, kèm súp bí đỏ hoặc rau củ nướng (cà tím, cà chua, bí ngòi, măng tây).
• Hoặc phở gạo lứt với thịt bò nạc và rau sống các loại.

Xem thêm: Gợi ý thực đơn cho mẹ bầu tiểu đường thai kỳ dễ nấu, dễ ăn

Kết luận

Tiểu đường thai kỳ có nên uống ngũ cốc? Câu trả lời là có, nếu mẹ chọn đúng loại và sử dụng hợp lý. Ngũ cốc nguyên hạt, ít đường, giàu chất xơ không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho thai kỳ. Tuy nhiên, mẹ cần tránh các loại ngũ cốc tinh chế, nhiều đường và nên theo dõi phản ứng cơ thể sau khi sử dụng. Việc kết hợp ngũ cốc với chế độ ăn cân bằng, tập thể dục nhẹ nhàng và kiểm tra đường huyết định kỳ sẽ giúp mẹ bầu duy trì sức khỏe tốt, thai nhi phát triển toàn diện và phòng ngừa biến chứng của tiểu đường thai kỳ.