Tiểu đường nên tiêm hay uống thuốc để ổn định đường huyết

Tiểu đường nên tiêm hay uống thuốc là thắc mắc hàng đầu của người bệnh khi bắt đầu điều trị hoặc khi đường huyết khó kiểm soát. Thực tế, không phải ai bị tiểu đường cũng cần tiêm insulin và cũng không phải uống thuốc lúc nào cũng đủ hiệu quả. Việc lựa chọn tiêm hay uống thuốc phụ thuộc vào loại tiểu đường, mức độ tăng đường huyết và khả năng đáp ứng điều trị của từng người. Bài viết này, Thuốc Tiểu Đường sẽ giúp bạn hiểu rõ khi nào nên tiêm insulin, khi nào chỉ cần uống thuốc để ổn định đường huyết an toàn, lâu dài.

Tổng quan về điều trị bệnh tiểu đường hiện nay

Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) là bệnh mạn tính đặc trưng bởi tăng đường huyết kéo dài, do cơ thể thiếu insulin hoặc insulin hoạt động kém hiệu quả. Hiện nay, điều trị tiểu đường không chỉ nhằm mục tiêu hạ đường huyết, mà còn hướng đến ngăn ngừa biến chứng tim mạch, thận, mắt và thần kinh. Các phương pháp điều trị chủ yếu bao gồm: 

• Thay đổi lối sống: Ăn uống khoa học, kiểm soát tinh bột, đường, vận động đều đặn.
• Uống thuốc hạ đường huyết.
• Tiêm insulin hoặc thuốc tiêm hỗ trợ.
• Theo dõi đường huyết định kỳ và cá nhân hóa phác đồ.

Tùy từng giai đoạn bệnh, bác sĩ có thể chỉ định uống thuốc, tiêm insulin hoặc kết hợp cả hai, chứ không có một phương án cố định cho tất cả mọi người.

Bệnh tiểu đường hiện nay được điều trị kết hợp giữa dùng thuốc uống, thuốc tiêm và lối sống

Tiểu đường nên tiêm hay uống thuốc?

Tiểu đường nên tiêm hay uống thuốc phụ thuộc vào loại bệnh tiểu đường, mức độ tổn thương của tế bào beta tuyến tụy, chỉ số đường huyết và HbA1c hiện tại, sự hiện diện của các biến chứng và đặc điểm riêng của từng người.

• Tiểu đường type 1: Bắt buộc phải tiêm Insulin

Với bệnh tiểu đường tuýp 1, nguyên nhân gây bệnh là do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công và phá hủy các tế bào beta tuyến tụy, dẫn đến sự thiếu hụt insulin một cách tuyệt đối. Trong trường hợp này, tuyến tụy không thể sản xuất insulin, do đó bắt buộc phải tiêm insulin từ bên ngoài để duy trì sự sống và kiểm soát đường huyết. Thuốc uống hạ đường huyết không có tác dụng trong điều trị tiểu đường type 1.

• Tiểu đường type 2: Thường bắt đầu bằng thuốc uống

Tiểu đường type 2 chiếm đa số, ban đầu thường do tình trạng đề kháng insulin. Trong giai đoạn sớm, tuyến tụy vẫn có thể sản xuất insulin, nhưng cơ thể sử dụng insulin kém hiệu quả.

Giai đoạn đầu: Bệnh nhân thường được chỉ định dùng thuốc uống kết hợp với thay đổi lối sống. Các loại thuốc này giúp tăng độ nhạy insulin hoặc kích thích tuyến tụy sản xuất thêm insulin.

Giai đoạn muộn: Sau nhiều năm mắc bệnh, tế bào beta tuyến tụy có thể bị kiệt sức và không thể sản xuất đủ insulin nữa. Lúc này, tiêm insulin trở thành phương pháp điều trị cần thiết để đạt mục tiêu đường huyết.

Chích insulin và uống thuốc cái nào tốt hơn?

Sau khi đã có được câu trả lời tiểu đường nên tiêm hay uống thuốc. Vậy chích insulin và uống thuốc cái nào tốt hơn? Không có một câu trả lời tốt hơn tuyệt đối cho tất cả mọi người khi so sánh giữa chích insulin và uống thuốc hạ đường huyết. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cần được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng, dựa trên từng tình trạng bệnh cụ thể. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm riêng và phát huy hiệu quả trong những hoàn cảnh khác nhau.

Dưới đây là các yếu tố quan trọng giúp đánh giá nên chích insulin hay uống thuốc:

Loại đái tháo đường:

Với người mắc đái tháo đường tuýp 1, insulin là bắt buộc vì cơ thể hầu như không còn khả năng sản xuất insulin tự nhiên.

Ở đái tháo đường tuýp 2, thuốc uống thường được ưu tiên trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi đường huyết tăng cao kéo dài, thuốc uống không còn đáp ứng tốt, hoặc trong các trường hợp đặc biệt như mang thai, phẫu thuật, nhiễm trùng nặng… thì insulin lại là lựa chọn cần thiết.

Ưu điểm của thuốc uống hạ đường huyết:
Thuốc uống mang lại sự tiện lợi, dễ sử dụng và phù hợp với nhiều người bệnh tiểu đường tuýp 2 ở giai đoạn sớm. Khi kết hợp cùng chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý, thuốc uống có thể giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả mà không cần tiêm insulin.

Khả năng kiểm soát đường huyết:
Trong nhiều trường hợp, thuốc uống đủ để duy trì đường huyết ổn định. Tuy nhiên, nếu mục tiêu kiểm soát không đạt được, insulin sẽ giúp hạ đường huyết nhanh và chặt chẽ hơn, từ đó giảm nguy cơ biến chứng tim mạch, thận, mắt và thần kinh.

Sự thoải mái và ưu tiên cá nhân:
Một số người e ngại tiêm chích nên ưu tiên dùng thuốc uống. Ngược lại, cũng có người chấp nhận tiêm insulin để đạt hiệu quả kiểm soát đường huyết tối ưu hơn, đặc biệt khi sức khỏe đã có nhiều yếu tố nguy cơ.

Chích insulin hay uống thuốc đều không phải là tốt hơn hay kém hơn, mà quan trọng là phù hợp hay không. Quyết định điều trị cần được cá nhân hóa và có sự tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Tuân thủ đúng phác đồ, liều dùng và tái khám định kỳ chính là chìa khóa giúp kiểm soát tiểu đường hiệu quả và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

Không có câu trả lời tuyệt đối cho chích insulin và uống thuốc cái nào tốt hơn

Khi nào nên tiêm và dùng thuốc 

Quyết định lựa chọn tiểu đường nên tiêm hay uống thuốc cần dựa trên chỉ số đường huyết, HbA1c, thời gian mắc bệnh và biến chứng đi kèm.

Khi nào nên dùng tiêm

Bắt đầu dùng thuốc tiêm thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Tiểu đường type 1: Đây là chỉ định bắt buộc và duy nhất.
• Tiểu đường type 2 không đáp ứng thuốc: Dù đã dùng liều tối đa của các thuốc uống nhưng chỉ số HbA1c vẫn cao hơn mục tiêu (>7-8%).
• Khi đường huyết quá cao: Đặc biệt khi đường huyết lúc đói vượt quá 250-300 mg/dL hoặc HbA1c >10% khi mới chẩn đoán.
• Tình trạng cấp tính: Bệnh nhân đang bị nhiễm toan ceton (DKA), tăng áp lực thẩm thấu (HHS), hoặc đang có bệnh lý cấp tính nặng (nhiễm trùng, phẫu thuật).
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú: Insulin là lựa chọn an toàn nhất để kiểm soát đường huyết trong thai kỳ vì thuốc uống có thể gây ảnh hưởng đến thai nhi.
• Chống chỉ định dùng thuốc uống: Bệnh nhân bị suy gan hoặc suy thận nặng, khiến việc dùng thuốc uống trở nên không an toàn.

Khi nào nên dùng thuốc

Thuốc uống là lựa chọn khởi đầu cho đa số bệnh nhân tiểu đường type 2:

• Mới được chẩn đoán tiểu đường type 2: Đặc biệt khi chỉ số HbA1c chưa quá cao (thường <9%).
• Đường huyết có thể kiểm soát được bằng thuốc: Khi bệnh nhân đáp ứng tốt với các thuốc uống và có thể duy trì HbA1c trong ngưỡng mục tiêu (thường <7%).
• Bệnh nhân có chống chỉ định tiêm: Rất hiếm, nhưng có thể xảy ra với người dị ứng với insulin, mặc dù các loại insulin hiện đại ít gây dị ứng.
• Ưu tiên cá nhân: Bệnh nhân có tâm lý sợ tiêm, hoặc gặp khó khăn trong việc tuân thủ phác đồ tiêm insulin phức tạp. Tuy nhiên, điều này cần được cân nhắc kỹ lưỡng với tình trạng bệnh.

Một số thuốc uống điều trị tiểu đường tuýp 2 như:

• Metformin: Thuốc đầu tay, giúp giảm sản xuất glucose ở gan và tăng nhạy cảm insulin.
• Sulfonylureas: Kích thích tụy tiết insulin.
• Acarbose: Giảm hấp thu đường từ ruột, uống trước bữa ăn.
• Các nhóm khác: Ức chế DPP4, ức chế SGLT2... thường kết hợp với Metformin. 

Bạn có thể tham khảo các loại thuốc uống điều trị bệnh tiểu đường tại Thuốc Tiểu Đường. Chúng tôi là nhà thuốc trực tuyến chuyên về điều trị tiểu đường, chúng tôi cung cấp đa dạng các loại sản phẩm điều trị tiểu đường, thuốc tiểu đường chính hãng, đáp ứng nhu cầu điều trị cho cả tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2 theo chỉ định của bác sĩ. 

Toàn bộ sản phẩm được cam kết 100% chính hàng, nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng tiêu chuẩn và được tư vấn trực tiếp bởi dược sĩ chuyên môn. Thuoctieuduong.com hướng tới mục tiêu giúp người bệnh điều trị an toàn, kiểm soát đường huyết ổn định và phòng ngừa biến chứng lâu dài.

Thuốc uống được sử dụng nhiều hơn cho bệnh tiểu đường tuýp 2

Có thể vừa tiêm insulin vừa uống thuốc không?

Câu trả lời là hoàn toàn có thể và đây là một phác đồ điều trị rất phổ biến trong thực tế lâm sàng cho người bệnh tiểu đường type 2.
Trong quá trình tiến triển của bệnh tiểu đường type 2, khả năng sản xuất insulin của tuyến tụy giảm dần, nhưng tình trạng đề kháng insulin ở tế bào vẫn còn. Việc kết hợp cả hai phương pháp mang lại nhiều lợi ích:

• Cải thiện kiểm soát đường huyết: Thuốc uống (như Metformin) giúp giảm tình trạng đề kháng insulin và giảm sản xuất đường từ gan, trong khi insulin tiêm sẽ bù đắp lượng insulin bị thiếu hụt, giúp đưa đường huyết về mục tiêu hiệu quả hơn.
• Giảm tổng liều insulin: Việc sử dụng thuốc uống song song có thể làm giảm liều insulin cần tiêm mỗi ngày, từ đó giảm nguy cơ hạ đường huyết và giảm khả năng tăng cân.
• Duy trì hiệu quả lâu dài: Phác đồ kết hợp giúp kéo dài thời gian kiểm soát đường huyết tốt trước khi phải chuyển sang liệu pháp insulin liêm tục và liều cao hơn.

Xem thêm:

Nhận biết đường huyết bao nhiêu thì tiêm insulin là an toàn?
Chỉ số tiểu đường bao nhiêu thì phải uống thuốc để điều trị

Câu hỏi thường gặp

1. Tiểu đường mới phát hiện có cần tiêm insulin không?

Phần lớn không cần tiêm insulin ngay, đặc biệt là tiểu đường tuýp 2. Người bệnh thường được ưu tiên:

• Điều chỉnh ăn uống.
• Tập luyện.
• Uống thuốc hạ đường huyết.

Chỉ khi đường huyết quá cao hoặc có biến chứng, bác sĩ mới cân nhắc tiêm.

2. Uống thuốc lâu ngày có phải chuyển sang tiêm không?

Có thể có hoặc không, tùy từng người. Nếu tụy suy giảm dần theo thời gian và thuốc uống không còn hiệu quả, việc chuyển sang tiêm insulin là điều bình thường, không phải thất bại điều trị.

3. Tiêm insulin có phụ thuộc suốt đời không?

• Tiểu đường tuýp 1: Bắt buộc tiêm suốt đời.
• Tiểu đường tuýp 2: Có thể chỉ tiêm tạm thời, sau đó quay lại uống thuốc nếu kiểm soát tốt.

4. Người lớn tuổi nên tiêm hay uống thuốc?

Người lớn tuổi thường:

• Ưu tiên thuốc uống an toàn.
• Hạn chế nguy cơ hạ đường huyết.

Tuy nhiên, nếu đường huyết cao kéo dài, tiêm insulin liều thấp vẫn cần thiết.

5. Sợ tiêm insulin có lựa chọn nào khác không?

Hiện nay có:

• Thuốc uống thế hệ mới.
• Thuốc tiêm không phải insulin (GLP-1).
• Bút tiêm nhỏ, ít đau.

Người bệnh có thể trao đổi với bác sĩ để chọn phương án phù hợp nhất.

Kết luận

Tiểu đường nên tiêm hay uống thuốc không có đáp án chung cho tất cả người bệnh, mà phụ thuộc vào loại tiểu đường, mức độ tăng đường huyết và khả năng đáp ứng điều trị. Với tiểu đường tuýp 2 giai đoạn sớm, uống thuốc và điều chỉnh lối sống thường là lựa chọn ưu tiên, trong khi tiêm insulin cần thiết khi đường huyết cao kéo dài hoặc có biến chứng. Việc tiêm hay uống thuốc đều nhằm mục tiêu chung là kiểm soát đường huyết ổn định và phòng ngừa biến chứng. Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và an toàn lâu dài.