Chữa bệnh tiểu đường bằng cây lược vàng có hiệu quả không?

Chữa bệnh tiểu đường bằng cây lược vàng đang được nhiều người quan tâm vì đây là một loại cây dễ tìm, giá rẻ và theo kinh nghiệm dân gian có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của cây lược vàng trong việc hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường có đúng như lời truyền miệng hay không? Bài viết này sẽ phân tích dựa trên cơ sở khoa học, kinh nghiệm dân gian và lời khuyên chuyên môn từ bác sĩ để giúp bạn hiểu đúng, dùng đúng và an toàn.

Cây lược vàng là gì? 

Cây lược vàng là một loại thảo dược có xuất xứ từ khu vực châu Mỹ, sau đó được du nhập và trồng phổ biến ở nhiều nước nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Cây thuộc họ thài lài, thân mềm, dạng bò hoặc dạng dây, các đốt thân có thể mọc rễ khi tiếp xúc với đất. Lá cây thon dài, màu xanh lục bóng, khi gặp ánh nắng mạnh sẽ chuyển dần sang sắc tím đặc trưng.

Không chỉ dễ trồng, cây lược vàng còn được đánh giá cao nhờ giá trị dược tính. Toàn bộ cây từ thân, rễ đến lá đều chứa nhiều thành phần có lợi cho sức khỏe. Trong đó nổi bật là các vitamin như B2 và PP, nhóm axit béo paraffinic, cùng các khoáng chất vi lượng như sắt, crom, niken hay đồng.

Ngoài ra, cây lược vàng còn là kho dự trữ hoạt chất sinh học quan trọng, gồm nhóm flavonoid, quercetin, phytosterol… Đây đều là những hợp chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào, hỗ trợ giảm viêm và cải thiện sức khỏe tổng thể. Nhờ vậy, loại thảo dược này thường xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, trong đó có tiểu đường, xương khớp và bệnh về da.

Cây lược vàng chứa nhiều thành phần có lợi cho sức khỏe

Chữa bệnh tiểu đường bằng cây lược vàng có được không?

Chữa bệnh tiểu đường bằng cây lược vàng có được không? Không, cây lược vàng không thể chữa khỏi bệnh tiểu đường mà chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm đường huyết và cải thiện một số triệu chứng dựa trên các nghiên cứu sơ bộ.​
Cây lược vàng chứa flavonoid (như quercetin, kaempferol), triterpenoid, bufadienolide và các chất chống oxy hóa giúp ức chế enzyme α-amylase, α-glucosidase, tăng tiết insulin, giảm stress oxy hóa và viêm – các yếu tố liên quan đến tiểu đường loại 2. Các nghiên cứu trên chuột tiểu đường (streptozotocin hoặc alloxan) cho thấy chiết xuất lá hoặc thân giảm đường huyết, cải thiện lipid máu và bảo vệ tế bào beta tuyến tụy. Tuy nhiên, các nghiên cứu chủ yếu là in vitro và in vivo trên động vật, thiếu thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người.​
Nghiên cứu năm 2025 trên Pharmaceuticals chỉ ra chiết xuất Kalanchoe pinnata cải thiện nhạy cảm insulin và giảm đường huyết ở mô hình tế bào, nhưng nhấn mạnh cần thử nghiệm lâm sàng kiểm soát chặt chẽ. Một nghiên cứu khác năm 2013 xác nhận phân đoạn dichloromethane tăng tiết insulin tương đương glibenclamide ở chuột. Ở Việt Nam, dân gian dùng lá tươi ép nước hoặc nhai (1 lần/ngày), sau 1 tháng có thể giảm triệu chứng, nhưng chưa có nghiên cứu địa phương xác nhận.

Tác dụng của cây lược vàng chữa bệnh tiểu đường 

Cho đến thời điểm hiện tại, tại Việt Nam chưa có nghiên cứu khoa học chính thống chứng minh rằng cây lược vàng có thể điều trị dứt điểm bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy khá nhiều người mắc đái tháo đường tuýp 2 sau khi duy trì uống nước hoặc dùng lá cây lược vàng một thời gian đã ghi nhận đường huyết ổn định hơn, giảm cảm giác mệt mỏi, đau nhức.

Điều này được giải thích bởi trong cây lược vàng tồn tại nhiều hoạt chất sinh học có lợi cho cơ thể. Một số ưu điểm nổi bật có thể kể đến:

• Nhóm flavonoid trong cây lược vàng hỗ trợ lưu thông máu, đồng thời tăng hiệu quả hấp thu và phát huy tác dụng của vitamin C. Nhờ đó, sức đề kháng được cải thiện, giảm căng thẳng oxy hóa, đây là yếu tố liên quan mật thiết đến biến chứng tiểu đường.
• Quercetin là chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ tế bào khỏi tác động của gốc tự do, hạn chế sự phát triển của các tế bào bất thường.
• Phytosterol có khả năng hỗ trợ hạn chế xơ cứng động mạch và được xem là dưỡng chất giúp cải thiện một số vấn đề liên quan đến huyết áp, gan, phổi, dạ dày, thận cũng như tình trạng đau nhức cơ, khớp.
• Các hoạt chất trong cây còn có vai trò tích cực đối với tim mạch. Chúng giúp tăng lực co bóp cơ tim và hỗ trợ ổn định nhịp tim. Một số người bệnh khi có biểu hiện loạn nhịp do chất độc như methanol hoặc quinin đã sử dụng nước sắc cây lược vàng để giảm triệu chứng.

Cây lược vàng có tác dụng hỗ trợ giảm đường huyết

Cách dùng cây lược vàng hỗ trợ người tiểu đường

Trong kinh nghiệm dân gian và một số bài thuốc Đông y, cây lược vàng thường được dùng như một vị thảo dược hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Hai cách được áp dụng nhiều nhất là ăn sống lá hoặc ngâm rượu để uống. Người bệnh cần dùng đúng liều lượng, theo đợt và không nên lạm dụng.

1. Ăn sống lá cây lược vàng

Phương pháp này rất đơn giản và không tốn nhiều thời gian. Mỗi ngày sử dụng khoảng 6 lá, chia làm 3 lần, mỗi lần 2 lá.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch lá, ngâm nước muối loãng 10 – 15 phút.
• Nhai kỹ để lấy nước, nuốt phần nước và bỏ bã.
• Nếu khó nhai, có thể giã lấy nước uống.

Thời điểm dùng tốt nhất là trước bữa ăn khoảng 30 phút.
Mỗi đợt sử dụng kéo dài 2 tuần, sau đó nên nghỉ 1 tuần rồi mới tiếp tục.

2. Ngâm rượu lược vàng

Ngoài ăn sống, nhiều người cũng lựa chọn ngâm rượu cây lược vàng để dùng hàng ngày.

Chuẩn bị:

• Thân và lá cây lược vàng
• Rượu trắng
• Bình thủy tinh hoặc chum gốm

Các bước ngâm:

• Rửa sạch nguyên liệu, để ráo, sau đó tráng qua rượu và hong khô.
• Thái nhỏ thân và lá.
• Cho toàn bộ vào bình, đổ rượu ngập nguyên liệu.
• Đậy kín nắp, đặt nơi thoáng mát. Sau khoảng 1 tháng, rượu chuyển màu vàng đậm là có thể dùng.

Cách dùng:

• Uống 2 lần/ngày, trước bữa ăn 30 phút.
• Mỗi lần khoảng một ly nhỏ.
• Nên dùng theo liệu trình 2 tuần, nghỉ 1 tuần tương tự như cách ăn sống.

Lưu ý quan trọng:

• Cây lược vàng chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế thuốc đặc trị hoặc phác đồ của bác sĩ.
• Người bệnh tiểu đường, đặc biệt là người có bệnh lý gan, dạ dày hoặc huyết áp, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.
• Không nên dùng quá liều hoặc kéo dài liên tục, tránh gây kích ứng tiêu hóa hoặc ảnh hưởng chức năng gan.

Ngâm rượu cây lược vàng

Những trường hợp không nên dùng cây lược vàng

Cây lược vàng không nên dùng cho người có hệ miễn dịch suy yếu, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh nền nghiêm trọng, và những trường hợp cần tránh liều cao hoặc sử dụng lâu dài do nguy cơ độc tính cấp tính và tăng phản ứng viêm.​
Người có hệ miễn dịch yếu tuyệt đối tránh dùng vì dược liệu có thể gây tổn hại thêm, đặc biệt với tính kháng viêm mạnh có thể làm tổn thương dây thanh quản nếu lạm dụng. Phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền (như xơ gan, viêm gan, tăng huyết áp, tăng đường huyết không kiểm soát) không nên sử dụng để tránh rủi ro ngộ độc và biến chứng. Những người đang điều trị bằng thuốc Tây y cần tham khảo bác sĩ vì cây có thể tương tác hoặc làm giảm hiệu quả thuốc.​
Nghiên cứu trên chuột cho thấy cao chiết lá và thân gây chết ở liều 2.100-3.000g tươi/kg cân nặng, chứng tỏ độc tính cấp cao; trên người, dùng quá 5-6 lá/ngày có thể dẫn đến ngộ độc. Cao chiết cồn 50% từ thân còn tăng phản ứng viêm thay vì chống viêm như kỳ vọng, dù có flavonoid kháng khuẩn hạn chế với Staphylococcus aureus ở nồng độ cao. Không nghiền lá uống như rau má vì độc tính tăng mạnh, và tránh dùng lâu dài để ngừa tích tụ độc tố.​
Chỉ dùng 3-4 lá/ngày dưới hướng dẫn bác sĩ hoặc thầy thuốc Đông y, dừng ngay nếu xuất hiện bất thường và khám kịp thời. Dân gian dùng chữa loét dạ dày, vết thương nhưng thiếu nghiên cứu lâm sàng, nên ưu tiên phương pháp y khoa hiện đại.

Có nên dùng cây lược vàng thay thế thuốc chữa tiểu đường?

Không nên dùng cây lược vàng thay thế thuốc chữa tiểu đường. Tiểu đường là bệnh mạn tính và cần được kiểm soát bằng thuốc, chế độ ăn và theo dõi đường huyết theo chỉ định của bác sĩ. Hiện chưa có nghiên cứu khoa học đủ mạnh chứng minh rằng cây lược vàng có thể kiểm soát đường huyết ổn định, ngăn biến chứng hay thay thế hoàn toàn thuốc điều trị. Nếu tự ý bỏ thuốc và chỉ dùng cây lược vàng, đường huyết có thể tăng cao kéo dài, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như tổn thương mắt, thận, dây thần kinh, thậm chí hôn mê tăng đường huyết.

Cây lược vàng chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ nếu người bệnh muốn áp dụng, nhưng vẫn phải hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, đặc biệt với những người đang dùng thuốc hạ đường huyết, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh gan thận. Một số trường hợp có thể gặp kích ứng dạ dày, rối loạn tiêu hóa hoặc viêm miệng nếu dùng không đúng cách. Việc điều trị tiểu đường an toàn và hiệu quả nhất vẫn là tuân thủ thuốc được kê, kết hợp ăn uống lành mạnh, hạn chế tinh bột và đường, vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày và tái khám định kỳ để theo dõi sức khỏe.

Xem thêm: 

Uống lá ổi chữa tiểu đường có thực sự giảm đường huyết?
Lá xoài trị bệnh tiểu đường có thật sự giúp ổn định đường?

Kết luận 

Chữa bệnh tiểu đường bằng cây lược vàng có thể mang lại một số lợi ích nhất định như hỗ trợ giảm đường huyết, giảm viêm, tăng cường miễn dịch và cải thiện sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, cây lược vàng không phải thuốc chữa bệnh, không thể thay thế thuốc điều trị tiểu đường của bác sĩ. Người bệnh chỉ nên sử dụng cây lược vàng như biện pháp hỗ trợ, đúng liều lượng, theo dõi đường huyết thường xuyên và giữ chế độ ăn uống, vận động khoa học. Điều quan trọng nhất là hiểu đúng, dùng đúng để đạt lợi ích mà vẫn an toàn cho sức khỏe.